Visor de obras.

3.      Plin. lib. IX cap. 28.

4.      El orador se refiere a Cromwell.

5.      Apoc. c. 13, v. 5, 7.

6.      Ego feci terram, et homines, et jumenta quae sunt super faciem terrae, in fortitudine meâ magnâ et in brachio meo extento, et dedi eam ei qui placuit in oculis meis. (Jerem. 27.)

7.      Et nunc itaque dedi omnes terras istas in manu Nabuchodonosor, regis Babylonis, servi mei. (Íbid.)

8.      Insuper et bestias agri dedi ei, ut serviant illi. (Íbid.)

9.      Et sirvient ei, et sirvient fillo eius, etc., donec veniat tempus terrae eius et ipsius. (Íbid.)

10.      Naufragio liberati, exinde repudium et navi et mari dicunt. (Tertull. de Poenit.)

11.      Tum Maharbal: Vincere seis, Annibal, victoria uti nescis. (Liv. dec. III, lib. II.)

     Potiundae urbis Romae, modo mentem non dari, modo fortunam. (Íbid. lib. VI)

12.      Se refiere el orador a Felipe de Orleans, hermano del rey Luis XIV y a quien estaba prometida la hija de la reina de Inglaterra, cuyo elogio fúnebre publicamos a continuación de éste.

13.      Deiectus usque in quorum, quod grave est, contumeliam, vel, quod gravius, misericordiam; ut vel Siba eum pasceret, vel ei maledicere Semi publice non timeret. (Salv. 1. 2, de Gubern. Dei.)

14.      Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae, et ad ignominiam deduceret universos inclytos terrae. (Isa. c. 28, v. 9.)

15.      Facti sunt filii mei perditi, quonian invaluit inimicus. (Lam. 1, 16.) Manum suam misit hostis ad omnia desiderabilia eius. (Íbid. 1, 10) Polluit regnum et principes eius. (Íbid. 2,2,) Recedite a me, amare flebo; nolite incumbere, ut consolemini me. (Isa. 22, 4.) Foris interacit gladius, et domi mors similis est. (Lam. 1, 20.)

16.      Vae qui ridetis! Vae qui saturati estis! (Luc. 1.)

17.      Plus amant illud regnum in quo timent ha [sic] consortes. (Aug. V., d Civit., 24.)

18.      El príncipe.

19.      Deum time, et mandata eius observa; hoc est enim omnis homo: et cuncta quae fiunt adducet Deus in iudicium, sive bonum, sive malum illud sit. (Eccl. c. 12, v. 13, 14.)

20.      Omnes morimur, et quasi aquae dilabimur in terram, quae non revertuntur. (II Reg. c. 14, v. 14.)

21.      Madame, señora, título que usado en absoluto indicaba en Francia la hija mayor del rey, o la mujer de Monsieur, hermano segundo del rey.

22.      Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vi qui non potest in loquendun cohibere spiritum suum. (Prov. 1, 25, v. 28.)

23.      Ecce mensuraviles posuisti dies meos, et substantia mea tamquam nihilum ante. (Psal. 35, v. 6.)

24.      Ecce tu vulneratus es, icut et nos; nostri similis effectus es. (Isa. c. 14, v. 10.)

25.      In illa die peribunt omnes cogitationes eorum. (Psal. 145, v. 4.)

26.      Eccl. 2, 12, 17.

27.      Rex lugebit, et princeps indentur moerore, et manus populi terrae conturbabuntur. (Ezech. c. 7, v. 27.)

28.      Orat., de Ob. Sat. fr.

29.      Cadit in originem terram, et cadaveris nomen, ex isto quoque nomine peritura, in nullum inde iam nomem, in omnis iam vocabuli mortem. (Tertull., de Resurr. carnis.)

30.      Notas mihi fecisti vias vitae. (Psal. 15. v. 10.)

31.      Revertatur pulvis ad terram suam, nude erat. (Eccl. 12. v. 7.) Spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. (Íbid.)

32.      Eccl. c.1, v. 2, v. 11, 17.

33.      Eccl. c.1, v. 17; c. 2, v. 12, 24.

34.      Et est quidquam tam vanum? (Eccl. c. 2, v. 19.)

35.      Vidi quod hoc quoque esset vanitas. (Eccl. c. 2, v. 1, 2; c. 8. v. 10.)

36.      Eccl. c.3, v. 19.

37.      Eccl. c.12, v. 13.

38.      Eccl. c.12, v. 14.

39.      Psal. 148, v. 4.

40.      Psal. 26, v. 10.

41.      Psal. 21, v.11.

42.      Act. 26, v. 29.

43.      Melior est patiens viro forti; et qui dominatur animo suo, expugnatore urbium. (Prov. 16, v. 32.)

44.      Properavit educere de medio iniquitatum. (Sap 3. 4, v. 14.)

45.      Finis factus est erroris, quia culpa, non natura defecit. (De bono mortis.)

46.      In ipsam gloriam praeceps agebatur. (Tacit., Agr.)

47.      Ego sum, et praeter me non est altera. (Isa. c. 47, v. 10)

48.      El príncipe, hijo del difunto.

49.      Laudent eam in portis opera eius. (Prov. c. 31, v. 31.)

50.      Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas ad proelium et digitos meos ad bellum. (Psal. 143, v. 1.)

51.      Haec dicit Christo meo Cyro, cuius apprehendi dexteram... Ego ante te ibo; et gloriosos terrae humiliabo; portas aereas conteram, et vectes ferreos confringam... Ut scias quia ego Dominus, qui voco nomem tuum... vocavi te nomine tuo... Accinxi te, et non cognovisti me... Ego Dominus, et non est alter, formans lucem, et creans tenebras faciens pacem et creans malum: ego Dominus, faciens omnia haec, etc. (Isa. c. 45, v. 2, 3, 4, 7.)

52.      Veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram. (Dan. c. 8, v. 5.)

53.      Cucurrit ad eum impetu fortitudinis suae; eumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem... eumque cum misisset in terram, conculcavit et nemo quibat liberare arietem de manu eius. (Íbid. v. 6, 7.)

54.      Salvavit mihi brachium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. (Isa. c. 63, v. 5.)

55.      Aquilis velociores, leonibus fortiores. (II Reg. c. 1., v. 25.)

56.      Sin duda Bossuet quiso en esto pasaje de su apología censurar de soslayo la indigna conducta observada por Mazarino y la regenta con la reina de Inglaterra, la infortunada, esposa de Carlos I y su hijo el pretendiente a la corona, rota en pedazos por la gran revolución que proscribió a los Estuardos. Para ello el hábil orador se refiere a España, que en estos acontecimientos no había tomado parte, y que mal podía conceder generosa hospitalidad a quienes no la solicitaban en sus dominios. Ésta es la segunda vez que Bossuet hace referencia a la conducta seguida por la casa de Francia con los proscriptos ingleses. Le faltó valor para tronar contra los poderes existentes, no conocimiento claro de la falta cometida.

57.      Sagittae eius acutae, et omnes arcus eius extensi. (Isa. c. 5, v. 29.)

58.      De bello civili, lib. II.

59.      Reg., c. 11, v. 7.

60.      Cont. Julian., lib. 5, n. 14.

61.      In Psal. 118, serm 12, n. 2.

62.      Cor mundum crea in me, Deus. (Psal. 1, v. 12)

63.      Juan, c. 3, v. 12.- Cor. c. 13, v. 12.